ANGEL: een instrumentale opera in drie aktes

Het Lyatoshinsky Trio reist voor dit concert van Wenen naar Den Haag. Ze delen het podium met pianist Antonii Baryshevskyi voor een avondvullend programma in drie aktes met twee pauzes: een opera zonder woorden.

Boven de avond zweeft een engel. ANGEL van Maxim Shalygin opent het concert: muziek van gewichtloze, strenge schoonheid, alsof een engel van grote hoogte toekijkt op alles wat we doen. Het Lyatoshynsky Trio opent met dit werk en speelt daarna het Tweede pianotrio van Borys Lyatoshinsky, de vader van de moderne Oekraïense muziek. Hij schreef het in 1942, geëvacueerd en ver van zijn stad Kyiv, die met Oekraïne onder vuur lag. In het trio klinkt muziek van een componist die weigert te breken: de muziek is onverzettelijk sterk en tegelijk diep meditatief.

Antonii Baryshevskyi opent de tweede akte met de Pianosonate van Alban Berg, een liefdeverklaring die de jonge componist schreef als hartstochtelijk verliefde student. Daarna volgt Verklärte Nacht van Arnold Schönberg, naar het gedicht van Richard Dehmel. In een maanverlicht bos bekent een vrouw dat ze een kind draagt van een ander. De man antwoordt dat hun liefde het kind tot het zijne zal maken; de koude nacht verandert van donker in stralend licht. Een meesterwerk over vergeving en verlossing, in de intieme versie voor pianotrio.

In de derde akte klinken de Fetus Etudes van Maxim Shalygin, een van de meest overrompelende pianocycli van dit decennium. De laatste drie etudes ontstonden na de Russische invasie van Oekraïne, in nauwe samenwerking met Antonii Baryshevskyi, die in 2022 naar Nederland vluchtte. De titels zeggen alles: TO ALL ALIVE, TO ALL IN LOVE en TO ALL RESURRECTED. Midden in de cyclus keert de engel terug: de cirkel van de avond sluit zich.