Mikrokosmos en makrokosmos

Het allerkleinste en het allergrootste. Volgens denkers uit vele eeuwen spiegelen ze elkaar. Béla Bartók componeerde met Mikrokosmos werelden in miniatuur. George Crumb antwoordde een generatie later met Makrokosmos: muziek zo wijds als de sterrenhemel.

Een ensemble rond Daniel Rowland en Maja Bogdanović opent de avond met Metamorphosen van Richard Strauss, in de versie voor zeven strijkers. Strauss was tachtig toen hij het werk voltooide. Alles verandert, alles stroomt en in die verandering gaat ook veel verloren. Strauss verklankte zowel dynamiek als melancholie: de strijkers weven hun lijnen onafgebroken door elkaar en aan het slot citeert hij de treurmars uit Beethovens Eroica-symfonie.

In Music for a Summer Evening gebruikt Crumb de bezetting van Bartóks sonate voor twee piano’s en twee slagwerkers, maar met een veel groter arsenaal aan slagwerk. Hij noemde het een “kosmisch drama” in vijf delen, met titels als Nocturnal Sounds en Music of the Starry Night. We bouwen het podium van de Paleiskerk vol met instrumenten.

Het Toonzetters Ensemble speelt eerst een selectie uit Bartóks Mikrokosmos, in zijn eigen versie voor twee piano’s, en besluit met de inspiratiebron: de Sonate voor twee piano’s en slagwerk uit 1937, ruig, vol suspense en met een ongekende ritmische energie. Het ensemble bestaat uit vier musici met elk een glanzende solocarrière: de pianisten Ramon van Engelenhoven en Shane van Neerden en de slagwerkers Agostinho Sequeira en Arjan Jongsma. Sinds 2024 spelen ze samen; Bartóks sonate staat op hun eerste album.